Elleboog
Radiuskopfractuur
Oorzaak
De radiuskop (kopje van het spaakbeen ter hoogte van de elleboog) breekt meestal door een val op de uitgestrekte hand met de elleboog gestrekt, waarbij de kracht via de onderarm naar de elleboog overgebracht wordt. Bij hoogenergetisch letsel kunnen bijkomend de gewrichtsbanden van de elleboog beschadigd zijn.
Klachten
Er is pijn aan de buitenzijde van de elleboog, met zwelling en een pijnlijke, beperkte draaibeweging van de onderarm (pronatie en supinatie) en een beperkte buig en strekbeweging.
Diagnose
De diagnose steunt op klinisch onderzoek en een röntgenfoto, eventueel aangevuld met specifieke opnamen van de radiuskop. Bij een sterk verplaatste breuk of bij twijfel wordt een CT scan gemaakt om de operatie voor te bereiden.

Conservatieve behandeling
Een niet verplaatste of licht verplaatste breuk (Mason type I), of een verplaatste breuk die geen bloccage veroorzaakt wordt conservatief behandeld met relatieve rust in een draagdoek en vroege mobilisatie, vaak onder begeleiding van een kine, om stijfheid te voorkomen. Er mag gedurende 6 weken geen zware belasting uitgeoefend worden.
Operatie
Bij een duidelijk verplaatste breuk die een bloccage veroorzaakt wordt de radiuskop operatief hersteld, bij voorkeur met schroeven of zo nodig een plaatje. Bij een sterk verbrijzelde breuk die niet meer hersteld kan worden (Mason type III), of bij bijkomende instabiliteit van de elleboog, wordt de radiuskop verwijderd of vervangen door een prothese.
Bijzonderheden
Bij dit letsel wordt steeds nagegaan of er bijkomende schade is aan het gewrichtsvlies tussen spaakbeen en ellepijp (Essex Lopresti letsel) of aan de gewrichtsbanden van de elleboog, aangezien dit de behandeling beïnvloedt.
Nazorg
Vroege mobilisatie van de elleboog is essentieel om stijfheid te voorkomen, aangevuld met fysiotherapie.
Resultaat:
Bij een stabiele of niet verplaatste breuk is het resultaat doorgaans goed. Bij een verbrijzelde breuk met prothese kan een goede functie bereikt worden, al blijft een lichte bewegingsbeperking en op termijn een verhoogd risico op artrose mogelijk.