Chondromalacia Patellae

In het kort

Bij chondromalacie is het kraakbeen aan de achterkant van de knieschijf verweekt of beschadigd. Het komt vaak voor bij jongere mensen, en wat vaker bij vrouwen. De klachten lijken op die van het patellofemoraal pijnsyndroom. De behandeling is meestal conservatief met oefentherapie; een operatie is zelden nodig.

Wat is het?

Aan de achterkant van de knieschijf ligt een laagje glad kraakbeen dat soepel glijden mogelijk maakt. Bij chondromalacie patellae is dit kraakbeen verweekt of beschadigd, waardoor het minder soepel beweegt en pijn kan geven.

De oorzaak is vaak een combinatie van overbelasting, spieronbalans en de manier waarop de knieschijf in haar groeve loopt. De aandoening wordt in graden ingedeeld, van lichte verweking tot duidelijke kraakbeenschade.

Wat zijn de symptomen?

• Doffe pijn rond de knieschijf: vaak vaag en moeilijk te lokaliseren.
• Pijn bij traplopen en hurken: en na lang zitten met gebogen knie.
• Krakend of knarsend gevoel: achter de knieschijf bij bewegen (crepitatie).

Hoe stellen we de diagnose?

• Het gesprek (anamnese): het patroon van klachten rond de knieschijf is herkenbaar.
• Lichamelijk onderzoek: de arts beoordeelt pijn, het krakend gevoel en de spierbalans rond de knie.
• Beeldvorming: bij twijfel toont een MRI-scan de toestand van het kraakbeen. Soms wordt de schade pas tijdens een kijkoperatie volledig zichtbaar.

Wat zijn de behandelingsopties?

De behandeling is in de eerste plaats conservatief:

• Oefentherapie om de bovenbeen- en heupspieren te versterken en de knieschijf beter te geleiden.
• Belasting aanpassen en pijnlijke activiteiten tijdelijk verminderen.
• Aandacht voor gezond gewicht en, indien nuttig, tape of inlegzolen.

Wat houdt de chirurgie in?

Een operatie is zelden nodig. Bij ernstige kraakbeenschade die niet verbetert met oefentherapie, kan tijdens een kijkoperatie het beschadigde kraakbeen worden bijgewerkt of de loop van de knieschijf worden gecorrigeerd.

Hoe ziet de revalidatie eruit?

De revalidatie is vooral een opbouwend oefenprogramma.

Fase	Wanneer	Doel
1 — Pijn kalmeren	Week 0–2	Belasting aanpassen; rustige oefeningen starten.
2 — Kracht opbouwen	Week 2–6	Bovenbeen- en heupspieren versterken.
3 — Functie	Week 6–12	Belasting opvoeren; activiteiten uitbreiden.
4 — Terug naar sport	Vanaf maand 3	Geleidelijke terugkeer met aandacht voor dosering.

Wat zijn de vooruitzichten?

Bij een milde graad zijn de vooruitzichten goed en verbeteren de klachten meestal met oefentherapie. Geduld is nodig, want kraakbeen herstelt traag.